Trabzon’un Tonya ilçesine bağlı Sayraç Mahallesi’nde yaklaşık bir asırdır üretilen Köroğlu anahtarları, sağlamlığı ve kendine özgü yapısıyla bölgenin önemli kültürel değerleri arasında yer alıyor. Yıllardır yöre halkının evlerinin kapılarını güvenle koruyan bu anahtarların coğrafi işaretle tescillenmesi isteniyor.
YÖRENİN EVLERİNDE BİR ASIRLIK İMZA
Köroğlu anahtarları başta Tonya’nın Sayraç, Yakçukur, Turalı, İskenderli ve Kozluca mahalleleri olmak üzere çevre yerleşimlere ve yaylalara kadar uzanan geniş bir alanda kullanılıyor. Şalpazarı’nın Doğancı, Sayvancatak, Sütpınar, Simenli, Geyikli, Dorukkiriş, Kasımağa, Düzköy ve Turalıuşağı mahalleleri ile diğer köylerde ve yayla evlerinde de bu anahtarlara rastlanıyor.
İlçe esnafına bırakılan anahtarlar, yine bölgedeki esnaflar aracılığıyla vatandaşlara ulaştırılıyor. Böylece Köroğlu anahtarları, uzun yıllardır yöre insanının günlük yaşamında önemli bir yer tutuyor.
KÖROĞLU ANAHTARLARINI FARKLI KILAN ÖZELLİKLER
Üretimi günümüzde de sürdürülen Köroğlu anahtarları, geleneksel üretim tekniği ve dayanıklı yapısıyla diğer anahtarlardan ayrılıyor.
Bu anahtarların öne çıkan özellikleri şöyle sıralanıyor:
- Sağlam yapı: Kalın sacdan ve dayanıklı malzemeden üretiliyor.
- Özel üretim tekniği: Sarma yöntemiyle değil, demirin delinmesiyle şekillendiriliyor.
- Kendine özgü kilit sistemi: İçerisindeki perde adı verilen özel yapı sayesinde her anahtarın yalnızca kendi kilidini açması hedefleniyor.
Bölgede yıllardır kullanılan Köroğlu anahtarları, yalnızca bir güvenlik aracı değil, aynı zamanda geçmişten günümüze taşınan geleneksel bir üretim kültürünü de temsil ediyor.
Sayraç Mahallesinde büyük dedelerinden kalma demirci sanatı Ahmet GÖREN ve Beşikdüzü İlçe Müftülüğünde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak çalışan Hasan GÖREN tarafından sürdürülmektedir.
Eskiden bütün ihtiyaçların köylerde giderildiği bir zamandan günümüze kadar, insanların bir ihtiyacını karşılayıp hayır dualarını alıp, geçmişlerimizi rahmetle yad ettirmek en büyük huzur kaynağimızdir.
YETKİLİLERE COĞRAFİ İŞARET ÇAĞRISI
Köroğlu anahtarlarının üretimini ve kullanımını sürdüren aile, bu köklü değerin gelecek nesillere aktarılması için yetkililerden destek bekliyor.
Tonya Kaymakamlığı, Tonya Belediyesi ve sivil toplum kuruluşlarına çağrıda bulunan üreticiler, Köroğlu anahtarlarının coğrafi işaret alarak tescillenmesi için gerekli çalışmaların başlatılmasını talep ediyor.
Yaklaşık bir asırdır bölgeye hizmet veren Köroğlu anahtarlarının tescillenmesi, hem Tonya’nın kültürel mirasının korunmasına hem de geleneksel üretimin tanıtılmasına katkı sağlayabilir.
Bir asırlık emeğin ve ustalığın ürünü olan Köroğlu anahtarlarının coğrafi işaretle tescillenmesi, Tonya’nın geçmişine sahip çıkmak ve bu değeri geleceğe taşımak açısından önem taşıyor.
