(Av. Ozan Karagöz'ün Kaleminden) İzmis meselesinin günlük polemiklerden uzak; hukuk, tarih, ortak kültür ve kadim komşuluk ilişkileri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.
1. MERALAR DEVLETİN HÜKÜM VE TASARRUFUNDADIR; BELEDİYELERİN MÜLKİYETİNDE VEYA TEK TARAFLI TASARRUFUNDA DEĞİLDİR
Meralar özel mülkiyete geçirilemeyeceği gibi, herhangi bir belediyenin, muhtarlığın veya yerel yöneticinin dilediği şekilde tasarrufta bulunabileceği alanlar da değildir.
4342 sayılı Mera Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca mera, yaylak ve kışlaklar DEVLETİN HÜKÜM VE TASARRUFU ALTINDADIR.
Belediye başkanları ve muhtarlar meraların maliki değildir. Kanun’un 19. maddesi kapsamında bu alanların tahsis amacına uygun biçimde korunmasında görev ve sorumluluk taşıyan kamu görevlileridir.
İzmis merasına ilişkin idari süreçler Trabzon Valiliği İl Mera Komisyonunun görev ve yetki alanındadır.
Dolayısıyla hiçbir yerel yönetim veya yerel yönetici, sırf mera kendi idari sınırları içerisinde kalıyor diye kanunun kendisine vermediği bir mülkiyet, münhasır kullanım veya tek başına yönetim yetkisi ileri süremez.
2. DAĞLICA VE GÖLKİRİŞ HALKININ KADİM ORTAK YARARLANMA HAKKI KESİNLEŞMİŞ MAHKEME KARARIYLA SABİTTİR
Şalpazarı Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.02.2010 tarihli, 2008/21 E. ve 2010/5 K. sayılı kararıyla, bugün 151 ada 4 ve 5 parsellerde bulunan İzmis merası üzerinde Beşikdüzü Dağlıca Köyü (Mahallesi) ile Şalpazarı Gölkiriş Köyü (Mahallesi) halkının birlikte kadim yararlanma hakkının bulunduğu tespit edilmiş ve bu hak resmi sicilin beyanlar hanesine işlenmiştir.
Söz konusu karar, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 13.07.2010 tarihli ilamıyla onanarak kesinleşmiştir.
İzmis’in bugün idari olarak Şalpazarı sınırları içerisinde bulunması, Dağlıca halkının yüzyıllardan beri devam eden yararlanma hakkını ortadan kaldırmaz.
Çünkü İDARİ SINIR BAŞKA, MERA ÜZERİNDEKİ KADİM YARARLANMA HAKKI BAŞKA BİR HUKUKİ MESELEDİR.
4342 sayılı Mera Kanunu’nun 29. maddesi ve yerleşik yargı uygulaması da idari sınır değişikliklerinin kadim yararlanma haklarını kendiliğinden ortadan kaldırmayacağını ortaya koymaktadır.
3. İZMİS, TÜM BÖLGE HALKININ ORTAK KÜLTÜR MİRASIDIR
İzmis; asırlardır yalnızca Dağlıca ve Gölkiriş halkının değil, Beşikdüzü, Şalpazarı, Tonya ve çevre yörelerden insanların yayla yolculuklarında buluştuğu, konakladığı, kaynaştığı ve geleneklerini yaşattığı ortak bir kültür havzasıdır.
163 yıldır sürdürülen İzmis Karaptal Şenliği de yalnızca kamu kurumlarının veya yerel yönetimlerin katkısıyla değil; bu geleneğe gönül veren insanların, derneklerin ve yöre halkının fedakârlığıyla bugüne ulaşmıştır.
Şenliğin hazırlanması için büyük emek ve zaman harcayan, organizasyonun ekonomik yükünü karşılayabilmek amacıyla destek ve kaynak arayışında bulunan İzmis Derneği ve yöneticilerinin bu çabalarının haksız ve rencide edici değerlendirmelere konu edilmesini doğru bulmuyorum.
Hiçbir kişisel karşılık beklemeden, yalnızca asırlık bir geleneğin gelecek kuşaklara aktarılması için çalışan bu insanlar, aynı zamanda kültürümüzün taşıyıcılarıdır.
Bu nedenle onların emeğinin küçümsenmesi değil; takdir edilmesi, desteklenmesi ve korunması gerekmektedir.
4. ÇÖZÜM TEK TARAFLI TASARRUFTA DEĞİL, ORTAK YÖNETİMDE VE MERA YÖNETİM BİRLİĞİNDE OLMALIDIR
Şenlik alanının düzenlenmesi, çevre kirliliğinin önlenmesi, altyapının iyileştirilmesi ve İzmis’in korunması yönündeki talepler elbette meşrudur ve desteklenmelidir.
Ancak meranın idari olarak Şalpazarı sınırlarında bulunması, Şalpazarı Belediyesine tek başına yönetim veya tasarruf yetkisi vermez.
Aynı şekilde mesele, iki ilçe veya iki belediye arasında bir yetki mücadelesine de dönüştürülmemelidir.
Şenlik alanının düzenlenmesi, çevrenin korunması, altyapının geliştirilmesi ve İzmis’in gelecek kuşaklara sağlıklı biçimde aktarılması; Beşikdüzü Belediyesi, Şalpazarı Belediyesi, ilgili mahalle muhtarlıkları, mülki idare amirlikleri ve Trabzon Valiliği İl Mera Komisyonunun ortak koordinasyonuyla yürütülmelidir.
Bu kapsamda, hak sahibi toplulukların da temsil edildiği ve ortak sorumluluğu esas alan bir MERA YÖNETİM BİRLİĞİ oluşturulması, hem hukuki hem de toplumsal açıdan en sağlıklı çözüm olacaktır.
Bu vesileyle tüm yetkilileri ve yerel yöneticileri;
1. Kesinleşmiş yargı kararlarına ve 4342 sayılı Mera Kanunu’na tam olarak riayet etmeye,
2. Kadim komşuluk hukukunu zedeleyecek ayrıştırıcı dil ve tasarruflardan kaçınmaya,
3. İzmis merasının korunması, ıslahı ve şenlik düzenlemelerinin her iki yöre halkının ortak iradesiyle ve kurulacak MERA YÖNETİM BİRLİĞİ marifetiyle yürütülmesini sağlamaya davet ediyorum.
163 yıldır insanları aynı yaylada, aynı sofrada ve aynı horon halkasında buluşturan bu geleneği korumanın yolu yeni ayrılıklar üretmek değil; hukuka, ortak geçmişimize ve birbirimizin hakkına sahip çıkmaktır.
